Сінькевіч, Г. Непаўторны смак / Ганна Сінькевіч // Настаўніцкая газета. — 2026. — 6 сакавіка. — С. 14.
Разнастайныя віды хлеба, пірагі, тарты, кексы: у кулінарнай скарбонцы галоўнага спецыяліста аддзела выхаваўчай работы і аховы дзяцінства галоўнага ўпраўлення па адукацыі Магілёўскага аблвыканкама Алесі Васіленка дзясяткі рэцэптаў, сярод якіх нямала аўтарскіх.
— Выпечкай захапляюся з дзяцінства. Прыкладам для мяне стала бабуля Ніна Фёдараўна. Яна жыла ў Чавускім раёне і была ў ліку тых, хто захоўваў старадаўнія традыцыі хлебапячэння. Я часта адпачывала ў яе на школьных канікулах і назірала, як бабуля завіхалася з цестам. Для яе гэта было цэлым рытуалам з пэўным наборам правіл, — паведаміла Алеся Генадзеўна.
Пачынала Алеся Васіленка з кандытарства. Пастаянна радавала прысмакамі дамачадцаў. Паступова стала прыўносіць у рэцэпты нешта свае, а пасля загарэлася ідэяй самастойна спячы хлеб.
— У хлебе, які вырабляюць у прамысловых маштабах, шмат лішніх дабавак. А па сутнасці, для выпечкі патрэбны ўсяго тры інгрэдыенты — вада, мука і соль. Калі стала разважаць на гэтую тэму, мне вельмі захацелася пайсці па бабуліных слядах: пячы дома натуральны і карысны хлеб, — працягнула суразмоўніца.
Да гэтай мэты Алеся Генадзеўна шла шляхам спроб і памылак. Аказалася, што спячы якасны хлеб не так лёгка, як здаецца.
— Падтрымаў муж, ён у мяне інжынер-тэхнолаг. Неабходную інфармацыю атрымлівала таксама на вучэбным анлайн-курсе і майстар-класах ад вядомых пекараў. А потым была практыка: спрабавала розныя варыянты выпечкі, пакуль не знайшла ідэальны для сябе, — падзялілася Алеся Васіленка.
Паводле яе слоў, працэс выпякання хлеба працяглы і карпатлівы. Трэба ўлічваць шмат фактараў, нават да выбару мукі неабходна падыходзіць старанна.
— У муцэ павінна быць не менш за 12 г бялку на 100 г. Тады цеста зручна замешваць, клейкавіна не расцякаецца, хлеб трымае форму. На кантролі варта трымаць вывядзенне закваскі. Прапарцыянальна змяшаўшы інгрэдыенты, трэба дачакацца піка яе ўздыму і тады хутка прыступаць да замешвання цеста. Ваду абавязкова выкарыстоўваць ледзяную, часам нават з дабаўленнем лёду, каб цеста не перабрадзіла. Пасля замесу ў цесце яшчз некалькі гадзін адбываецца працэс браджэння, — заўважыла Алеся Генадзеўна.
Важны этап — вымешванне цеста. Нягледзячы на наяўнасць сучаснай тэхнікі, Алеся Васіленка робіць гэта выключив рукамі. Яна верыць, што так у хлеб можна ўкласці часцінку сваёй душы.
— Пасля вымешвання і фармавания места яшчэ на 14—16 гадзін ад праўляецца ў халадзільнік. Потым нарыхтоўкі адразу перакладваю 9 разагрэтую духоўку. Тэмпература высокая — не менш за 250 градусаў, таксама спатрэбіцца пара для хрумсткай скарыначкі, — растлумачыла Алеся Генадзеўна. — Здаецца, звычайныя дзеянні, але на падрыхтоўку ідзе каля сутак. Прычым калі памыліцца нават у дробнай дэталі, то не атрымаецца так, як задумана. I абавязкова патрэбен пазітыўны настрой. Гэта дзіўна, але цеста сапраўды адчувае энергію. Правярала неаднаразова.
Хлебапячэннем Алеся Васіленка займаецца з рэгулярнай перыядычнасцю. Свежы хлеб заўсёды ёсць на дамашнім стале. Акрамя традыцыйнага жытняга, з пшанічнай мукі жанчына выпякае багеты, чыабату, батоны. Адметна, што ў стандартныя рэцэпты нярэдка дабаўляе што-небудзь арыгінальнае.
— Адразу гатавала па інструкцыях. Але з часам пачала экеперыментаваць. Цяпер у мяне ёсць уласныя рэцэпты хлеба з дабаўленнем вотруб’я, соладу, семак, арэхаў і нават вяленых таматаў, — заўважыла суразмоўніца.
Для Алесі Васіленка важна, каб хлеб быў не толькі смачны, але і прыгожы. Яна доўга адточвала навык вырабу акуратнага грэбеня — так хлебапёкі называюць характэрны надрэз на верхняй частцы бохана.
Важны этап — вымешванне цеста. Нягледзячы на наяўнасць сучаснай тэхнікі, Алеся Васіленка робіць тэта выключна рукамі. Яна верыць, што так у хлеб можна ўкласці часцінку сваёй душы.
Сур’ёзна захапіўшыся хлебапячэннем, Алеся Генадзеўна не кінула кандытарства. Тарты на сямейныя святы, пірагі і булачкі да чаю яна па-ранейшаму вырабляе.
— Для мяне клопаты на кухні — не руціна, а спосаб адпачыць і перазагрузіцца. Вымешванне цеста — гэта своеасаблівая медытацыя. А колькі станоўчых эмоцый дорыць момант, калі дастаеш духмяную выпечку з духоўкі! Вялікую радасць прыносяць таксама падзякі ад родных і сяброў. Усе запэўніваюць: у магазіне такіх прысмакаў не купіш, — сказала яна.
Гаспадыням, якія толькі вырашылі паспрабаваць сябе ў хлебапячэнні, Алеся Васілеяка раіць не глядзець шмат відэаролікаў у інтэрнэце, а рабіць акцэнт на ўласнай практыцы. Для матывацыі прапануе простыя рэцэпты, з якімі пад сілу справіцца любой жанчыне.
Рагалікі
Для гатавання патрэбна 0,5 л цёплага малака, 25 г дражджэй, 100 г растолленага сметанковага масла, 1 яйка, крыху ваніліну, 50 г цукру. Змяшайце інгрэдыенты і дабаўце 1 кг мукі найвышэйшага гатунку, але не ўсю адразу, а па меры замешвання. Мукі можа спатрэбіцца як крыху больш, так і менш. Цеста павінна лёгка адставаць ад рук, але не быць вельмі крутым.
Перакладзіце цеста ў міску, накрыйце плёнкай і дайце падняцца. Яно павінна павялічыцца ў памеры ў два разы. На змазаным алеем стале раскачайце цеста ў круг. Разрэжце яго на трохвугольнікі ад цэнтра, пасыпце цукрам і карыцай, сфарміруйце рагалікі.
Раскладзіце іх на бляху, эасланую пергаментам, дайце паааяць для пад’ёму. Выпякайце ў разагрэтай да 180 градусаў духоўцы каля 30 мінут.
Пірог
Вазьміце 200 г цёплага малака, 70 г цукру, 10 г ваніліну, 10 г прэсаваных дражджэй, 1 яйка, 70 г растопленага сметанковага масла, 450 г мукі, 5 г солі.
У малацэ рааварыце дрожджы, дабаўце цукар, ванілін, сметанковае масла, яйка і соль. Усё добра перамяшайце. Па частках усыпце муку. Вымесіце цеста, накрыйце яго і дайце падняцца. Потым падзяліце цеста на чатыры часткі. Раскатайце круг, вверху пакладзіце начынку (джэм, павідла, працёртыя з цукрам журавіны і інш). Так чаргуем астатнія кругі, на апошні начынку не кладзём.
Разрэжце нарыхтоўку на 16 частак да сярэдзіны, не праразаючы да канца. Вазьміце дзве суседнія палоскі і скруціце звонку два разы. Паўтарыце з усімі часткамі. Прыкрыйце зверху і пакіньце на некалькі гадзін падымацца.
Змажце паверхню пірага яйкам i выпякайце ў разагрэтай да 170 градусаў ду’хоўцы 25—30 хвілін. Смачна есці.
Ганна СІНЬКЕВІЧ.